Met het nieuwe schooljaar voor de deur wil ik het even hebben over het ontbijt en de brooddoos van je kind.
Wat doet suiker eigenlijk met het kinderbrein en -lichaam?
Naast de algemene nadelen als tandbederf, overgewicht en metabole problemen, speelt suiker namelijk nog een veel grotere rol in de ontwikkeling van onze kinderen.
Suiker wordt in het lichaam omgezet in een (voor de hersenen) belangrijke energiebron. Ze hebben dus suikers nodig, maar de nuance ligt in wélke suikers en hun hoeveelheid. Natuurlijke suikers zijn zogenaamde trage suikers. Zij worden langzaam afgegeven in het lichaam, waardoor zij voor langdurige verzadiging zorgen en voor langere tijd aan beschikbare energie.
Ideale bronnen voor trage suikers zijn fruit, havermout, volkoren (!) brood en granen, aardappelen, peulvruchten, groenten,…
Het is dus niet nodig om nog extra suiker toe te voegen aan of naast onze maaltijden. Deze suikers zijn namelijk altijd wat ze snelle suikers noemen. Het omgekeerde van wat een lichaam nodig heeft dus, want zij zorgen voor een hoge energiepiek en diepe energiedalen. Hierdoor kan het lichaam onvoldoende energie produceren waardoor kinderen sneller honger krijgen of zich moe en prikkelbaar gaan voelen.
Bovendien zorgen de snelle schommelingen in de bloedsuikerspiegel er ook voor dat hersenen zich niet kunnen focussen of nadenken.
Voornamelijk bij kinderen wordt dit snel zichtbaar in hun gedrag en emotieregulatie.
Naast het belang van energie, verzadiging en concentratie, activeert zoetigheid ook de dopamine (beloningssysteem) in de hersenen, wat een rol gaat spelen in motivatie, verwachting en het constante verlangen naar een beloning. Dit gaat dan weer tegenwerken op gebied van impulscontrole, planning en zelfregulatie, wat bij kinderen nog volop in ontwikkeling is.
Moeten we onze kinderen dan echt alle toegevoegde suikers ontzeggen? Neen. Zolang de snelle suikers niet de bovenhand nemen en het totale voedingspatroon wel een verzadigende combinatie inhoudt.
Wist je trouwens dat je niet zozeer suiker moet toevoegen om iets zoeter te maken? Er zijn superveel natuurlijke alternatieven: honing (echte, van de imker – misschien ietsje duurder, maar boordevol nutritieven!), agavesiroop, ahornsiroop en kokosbloesemsuiker. Let er wel op dat je goede kwaliteit gebruikt, anders kun je evengoed geraffineerde suiker toevoegen. Wil je het echt helemáál gezond houden: dan kies je voor zoetmakers als (gepureerde) banaan, appel of peer.
Hoe zien een ideaal ontbijt en lunch er dan uit?
Als we vertrekken vanuit een stabiele energie, langdurige verzadiging, optimale concentratie en voldoende bouwstoffen voor een groeiend lichaam en brein, is het belangrijk om volgende elementen te voorzien:
- Complexe koolhydraten en vezels zoals volkorenbrood of havermout vormen de basis voor een langdurige verzadiging en trage energie-afgave. Vermijd liever ontbijtgranen en ga bv. voor een zelfgemaakte Wissel brood of aardappelen liever af met volkoren pasta of granen.
- Eiwitten afkomstig uit o.a. (onbewerkte) zuivelproducten of kip. Eiwitten zijn namelijk belangrijke bouwstenen voor wat betreft groei en herstel.
- Onverzadigde vetten die je terugvindt in bv. noten en zaden zijn belangrijk voor de ontwikkeling en werking van het zenuwstelsel.
- Fruit en groenten zijn onmisbaar omwille van hun vezels, vitaminen en nutriënten. Kies liever voor een volledig stuk fruit dan voor een sapje. Wil je toch een sapje geven? Geef dan de voorkeur aan versgeperst.
En uiteraard mogen we ook water niet over het hoofd zien! Water is namelijk minstens zo belangrijk als voeding. Onze hersenen en ons lichaam bestaan voor ca. 70 % uit water en dit op peil houden is belangrijk voor een goed verloop van alle lichaamsprocessen. Water levert zelf geen energie maar is wel noodzakelijk om vrijwel alle lichaamsprocessen goed te laten verlopen. Wanneer een kind onvoldoende drinkt wordt dat merkbaar in o.a. het cognitief functioneren en algemeen welbevinden, zowel lichamelijk als mentaal. Dehydratatie uit zich namelijk in hoofdpijn, vermoeidheid, constipatie, concentratieproblemen, duizeligheid, prikkelbaarheid,…
Kinderen zijn niet altijd even goed in het herkennen of benoemen van lichaamssignalen en kinderen die spelen verliezen bovendien nog sneller vocht. Komt nog bij dat dorst een signaal van ons lichaam is dat eigenlijk al te laat in beeld komt. Het regelmatig aanbieden van een glas water is dus niet overbodig en laten we dan ook best niet afhangen van het dorstgevoel van ons kind.
Lust je kind niet graag water? Voeg er dan wat fruit of komkommer aan toe (naargelang wat ze zelf lekker vinden) in plaats van een siroopje o.i.d.
Reactie plaatsen
Reacties